De algemene beschouwingen zijn tot stand gekomen onder verantwoordelijkheid van de fracties PvdA, JAN, VVD en CDA

PvdA: “Niet bezuinigen op vrijwilligerswerk en verenigingsleven”

Op 9 juni jl. zijn er nieuwe verkiezingen gehouden voor de Tweede Kamer. Dat de coalitie-onderhandelingen moeizaam verlopen, zal niemand ontgaan zijn. Terwijl het zaak is zo snel mogelijk een nieuw kabinet te hebben dat keuzes maakt ten aanzien van de bezuinigingen die plaats moeten vinden. We weten wel dat de bijdrage die wij als gemeente zullen moeten leveren ongekend hoog zal zijn. We weten alleen nog niet hoe hoog. Dat maakt het moeilijk om te besluiten welke maatregelen nodig zijn om de gemeente financieel gezond te houden. Maar, zoals u in het vorige Weekblad heeft kunnen lezen, zijn we desondanks hard op zoek naar mogelijkheden daartoe. Het is de bedoeling dat de gemeenteraad daarover in februari een besluit neemt.

Wat de PvdA betreft, gaat u van de bezuinigingen weinig merken in uw beurs en wordt er niet bezuinigd op vrijwilligerswerk en het verenigingsleven. Wel zal dan bekeken moeten worden welke projecten af moeten vallen of later gerealiseerd worden dan oorspronkelijk de bedoeling was. We zullen dingen die we tot nu toe deden, moeten stopzetten om nieuwe noodzakelijke of gewenste ontwikkelingen mogelijk te maken. Ook de ambtelijke organisatie zal waarschijnlijk gereorganiseerd moeten worden zodat deze, in een toekomst met minder ambtenaren en zonder extra inhuur van externen, op haar taak toegerust blijft. En nieuw personeelsbeleid zal daarbij ondersteuning moeten bieden.

Financieel kader
In de wetenschap dat we fors zullen moeten bezuinigen, wachten we niet af tot duidelijk is hoe hoog het bedrag uitvalt. De PvdA wil dat er bij de begrotingsbehandeling in november al een voorstel uitgewerkt is waarmee we tenminste € 500.000,00 bezuinigen. Niet alleen om de begroting 2011 sluitend te krijgen, maar ook als eerste aanzet tot de nog veel grotere bezuinigingen die nodig zullen zijn. Buiten dit op de financiën gerichte voorstel, willen we bij de kadernota ook een aantal inhoudelijke thema’s aan de orde stellen.

Intensieve veehouderij en buitengebied
Het realiseren van een kwalitatief hoogwaardig buitengebied blijft een uitdaging. Er is een aantal ontwikkelingen; de resultaten van de door de IV bedrijven ingediende bedrijfsontwikkelingsplannen zullen meer duidelijkheid geven over het aantal bedrijven dat de bedrijvigheid wil stoppen. Daarnaast zullen eind dit jaar de resultaten bekend zijn van het onderzoek dat wordt gehouden naar de mogelijke effecten van IV bedrijven op de gezondheid van omwonenden. De beheersplannen voor onze natuurgebieden worden uitgewerkt. En tot slot zal ook het geurbeleid worden geëvalueerd. De PvdA wil in het tweede kwartaal van 2011 met de gemeenteraad en het college van gedachten wisselen over het toekomstperspectief van ons buitengebied, zoals dat naar voren komt uit de diverse samengevoegde plannen en onderzoeksresultaten.

Masterplan
De PvdA blijft voorstander van een totaaluitvoering van het Masterplan. Wij blijven vinden dat de bestemming van de huidige kerkvoorziening in Budschop in de planontwikkeling meegenomen moet worden. De huidige economische ontwikkelingen en onze financiële taakstelling vragen echter ook om financiële realiteit. Mocht het nodig zijn, dan kan de realisering van het totaalplan over een wat langere periode noodzakelijk zijn. Realisering van een nieuwe brug en het MFA hebben wat ons betreft dan de laagste prioriteit. De verbetering van de huidige brug staat bij ons boven aan het prioriteitenlijstje. Wij zullen de gemeenteraad voorstellen het college eveneens een scenario uit te laten werken waarin de consequenties van het wat meer tijd nemen voor de realisering van het plan zichtbaar worden gemaakt.

Jeugdactiviteiten
Ondanks de noodzaak tot bezuinigen, blijven er zaken waarin naar de mening van de PvdA geïnvesteerd moet blijven worden. Wij willen blijven investeren in jeugd- en jongerenwerk, omdat investeren in jeugd aan de voorkant een groot rendement voor de maatschappij aan de achterkant oplevert. Niet investeren is dus een vorm van verkeerde zuinigheid. Bij de toekomstige ontwikkelingen in de kadernota, is de doorontwikkeling van jeugd- en jongerenwerk opgenomen. Door aanpassingen aan de voormalige accommodatie van Spes Nostra aan de Bengele kan een totaal voorziening qua gebouw gerealiseerd worden. Aan een gebouw alleen heeft de jeugd echter niets. Activiteiten dienen ontwikkeld en uitgevoerd te worden. De PvdA wil graag voor 1 januari a.s. een voorstel van het college hoe het denkt vorm en inhoud te geven aan de doorontwikkeling van het jeugd- en jongerenwerk.

JAN: “Wij verwachten van coalitie regie en daadkracht”

Bij de bespreking in de gemeenteraad van het bestuursakkoord Gewoon doen! van coalitiepartijen CDA, PvdA en VVD eind april 2010, heeft JAN haar bezorgdheid uitgesproken over de financiële haalbaarheid ervan. In het bestuursakkoord ontbreken focus en een financiële paragraaf. De nu voorliggende kadernota en meerjaren doorkijk geven evenmin duidelijkheid en roepen het beeld op dat de coalitie het (nog) niet eens is over de te volgen weg. Dit is verontrustend, te meer omdat Nederweert voor grote financiële tekorten staat.

Bij de presentatie van de huidige coalitie heeft het CDA aangegeven met PvdA en VVD verder te willen gaan, omdat hiermee een stevige basis zou zijn gelegd voor de komende periode van financieel zwaar weer. Een periode waarin het uitvoeren van plannen voor de coalitie centraal staat en waarin de coalitie fundamentele keuzes zal gaan maken die gepaard gaan met ingrijpende ombuigingen en bezuinigingen. Desgevraagd door JAN gaven de coalitiepartijen aan dat de kadernota en meerjarenbegroting hierover openheid en duidelijkheid zouden geven. Niets lijkt minder waar.

Niet geslaagd
JAN vindt dat het college er niet in is geslaagd het bestuursakkoord te vertalen in een toekomstvaste kadernota en meerjarenbegroting. Ook de directeur van de gemeentelijke organisatie zegt dat het bestuursakkoord, waarin vooral wordt aangegeven waarop niet bezuinigd mag worden en niet waarop wel, onvoldoende houvast biedt voor financiële voorstellen.

Oplossing voor korte termijn
Wat nu voorligt, is een financieel meerjarenperspectief met een tekort van ruim 2 miljoen euro
(exclusief een nog te verwachten korting van het Rijk op het gemeentefonds) voor de periode 2011-2014. Het college wil dit tekort dekken uit de (eenmalige) algemene middelen. Dit is een oplossing voor de korte termijn, fundamentele keuzes worden hiermee vooruit geschoven. Waarschijnlijk zal ook de Provincie deze oplossing niet accepteren. Hoe staat het met de toegezegde daadkracht van deze coalitie en dit college, vragen wij ons af.

Kritisch meedenken
De burgemeester heeft alle vier de partijen, coalitie en oppositie, opgeroepen de handschoen op te pakken en voorstellen te formuleren gericht op de focus, bezuinigingen en ombuigingen. Uiteraard is JAN graag bereid hierin constructief en kritisch mee te denken. Tegelijkertijd verwachten wij dat de coalitie daarin de eerste stappen zet, zeker gezien de in het bestuursakkoord uitgesproken voornemens en ambities.

Geen actueel en transparant overzicht
Om de discussie over inhoud en financiën goed te kunnen voeren, zijn meer gegevens nodig. Een projectenadministratie is er helaas nog steeds niet. Het college kan de gemeenteraad geen actueel, helder en transparant inzicht geven in de stand van zaken van uitvoering van plannen en de daarbij horende (ramingen) van financiën:

• We hebben al enkele malen gevraagd naar de stand van zaken van het dorpsontwikkelingsplan (DOP) Leveroy. Wij horen dat er veel niet doorgaat en vragen ons af wat nog over is van het oorspronkelijke plan. En hoe staat het met de andere DOP’s?
• We missen informatie om een goede discussie te kunnen voeren over het Masterplan voor het centrum en Budschop. We zien onze eerder uitgesproken zorg over de onmogelijkheden tot budgettaire neutraliteit bevestigd in de kadernota. Belangrijk aandachtspunt vindt JAN de komst van een multifunctionele accommodatie (MFA) in Budschop. Bij realisering daarvan is nu al een jaarlijks tekort van € 350.000,00 op de exploitatie voorzien. Wij stellen voor het MFA te bevriezen én het masterplan integraal inhoudelijk en financieel te herijken, waarbij voor ons ook de wensen vanuit Budschop leidend zijn. Wat JAN betreft, is hiermee het behoud van de Pinnenhof een feit!
• Punt van zorg is ook de voorgestelde uitgave voor de ontwikkeling van nieuwe digitale producten op het terrein van dienstverlening aan burgers (E-gemeente). De jaarlijkse lasten bestaan uit een personele component van € 135.000,00 en een technische van € 70.000,00. Het college vindt dat deze investering nodig is om een zelfstandige gemeente te blijven, maar wij geloven dat niet en zullen het debat daarover aangaan.

Tenslotte: het debat in de gemeenteraad vindt plaats in het belang van de toekomst van Nederweert. Als JAN nemen we daarbij onze verantwoordelijkheid als enige oppositie en positief-kritische luis in de pels. Een functioneel en constructief samenspel met college en coalitiepartijen is daarbij noodzakelijk. Wij stellen vast dat dit de aandacht heeft van alle betrokkenen en vertrouwen daarmee op een zorgvuldig en inspirerend debat in de gemeenteraad.

VVD: “Dienstbaar met minder kosten”

De eerste kadernota na de verkiezingen 2010. Hiermee willen wij de financiële randvoorwaarden 2011-2014 uiteenzetten. Zodat het college en de organisatie duidelijkheid hebben over hun route en randvoorwaarden en dat deze in overeenstemming zijn met de kennis en denkrichting van de raad.

Voor 2011 en verder en zien wij behoorlijke financiële problemen op ons afkomen. Verwachte kortingen uit het gemeentefonds, lagere inkomsten en bij gelijk blijvend beleid nauwelijks dalende uitgaven. Zoals ieder huishoudboekje bij dalende inkomsten zullen de kosten moeten dalen. Het college heeft ingezet om de ambtelijke organisatie opdracht te geven om te kijken waar en hoe er bezuinigd kan worden. Wij als raad zijn ook gevraagd suggesties te doen voor bezuinigingen.

Toekomstverwachting niet negatief
Als VVD constateren wij dat de financiële situatie voor de gemeente Nederweert redelijk goed op orde is. De toekomstverwachting is nauwelijks tot niet negatief; we verwachten namelijk dat de bevolking nauwelijks afneemt of zelfs groeit; de vraag naar woningen zal in Nederweert nog toenemen. Zo zijn er nog steeds 2.3 mensen per huisadres ¬- hoger dan het landelijk gemiddelde - waarvan wij verwachten dat dit ook in Nederweert gaat dalen.

Taken beoordelen op nut, noodzaak en kostprijs
Dit neemt echter niet weg dat ook wij zien en vinden dat de gemeente een helder, sober en dienstbaar financieel beleid dient te voeren. Zo vinden wij dat de organisatie en de diverse afdelingen de taken zo maximaal mogelijk dienen te definiëren en deze te beoordelen op nut, noodzaak en kostprijs. Een voorbeeld. Wij hebben een inzamelingsauto voor klein chemisch afval, die elke maand door alle kerkdorpen rijdt, met 2 à 3 personeelsleden. Wij vragen ons af of bij deze vorm van inzamelen de kosten opwegen tegen de baten. Het zou zo kunnen zijn dat de wagen bij iemand voor de deur staat en enkele batterijen inneemt en dat de kosten van het ophalen hoger zijn dan destijds bij de aankoop. Terwijl dit systeem ook vervangen zou kunnen worden door enkele inzamelpunten te maken of het chemisch afval door de burgers rechtstreeks naar de milieustraat te laten brengen.

Verenigingen taken van gemeente overnemen
Ook ligt er voor ons als samenleving de taak om ervoor te zorgen dat we hiervan het minste merken in de dienstverlening en ons dagelijks leven. Zo zouden de verenigingen in de gemeente aanvullende financiële middelen kunnen genereren door bepaalde taken van de gemeente over te nemen. Denk hierbij aan onderhoud en reparaties. Hiermee zou de gemeente als samenleving een kostenreductie kunnen realiseren en de verenigingen in de vorm van vrijwilligers een opbrengst. Een win-winsituatie, waar wij als samenleving aanmerkelijk beter van kunnen worden.

De vele taken van de buiten- en binnendienst kunnen we op deze manier beoordelen. Het schrappen, slim herpositioneren en eventueel uitbesteden van bepaalde taken, kunnen kostenbesparend zijn binnen de organisatie. Wij zijn ons er terdege van bewust dat we daarmee de gigantische vermindering van uitkering uit het gemeentefonds van 2 tot 3 miljoen niet kunnen compenseren. Er zullen taken die de gemeente nu uitvoert, geschrapt dienen te worden.

Minimale budgetten voor nieuwe plannen
Dan inhoudelijk over de huidige kadernota.

Deze is gebaseerd op het bestuursprogramma Gewoon doen!, een programma waarbij de huidige coalitie de in het verleden gemaakte plannen wil gaan uitvoeren, waarbij financiële dekking voor uitvoering voorop staat. Desnoods plannen knippen, in gedeelten uitvoeren en de volgende stap als er weer financiële middelen voor zijn. Kort gezegd willen wij de komende jaren minimale budgetten beschikbaar stellen voor het ontwikkelen van nieuwe plannen.

Toename uitvoerende taken van landelijke overheid
Een andere zorgelijke ontwikkeling zijn de uitvoerende taken die wij in toenemende mate van de nationale overheid op ons bord krijgen. In eerste instantie worden er financiële middelen beschikbaar gesteld waarmee wij de gevraagde diensten op de rails kunnen zetten. Daarna wordt er op deze middelen gekort. Wij hebben de taken echter al binnen onze organisatie zitten en zijn verantwoordelijk voor de uitvoering, maar we raken het budget ervoor kwijt. Dit is een ontwikkeling waar wij ons als Nederweerter politiek alleen maar kunnen reclameren richting nationale overheid, voor de rest dienen wij dit uit te voeren omdat dit wettelijk bepaald is.

Toch hebben wij als VVD er het volste vertrouwen in dat wij er onder andere met deze kadernota voor kunnen zorgen dat we ook in de toekomst een bestuurskrachtige gemeente kunnen blijven waar het plezierig wonen is.

CDA: “Bezuinigen? Gewoon doen!”

Als gevolg van de financiële crisis zal het nieuwe kabinet de komende jaren miljarden gaan bezuinigen. Ook de gemeente Nederweert krijgt daarmee te maken. De schatting is dat Nederweert tussen de € 2 en €3 miljoen minder krijgt. Dit is tussen de 10% en 15% van de totale begroting. Het CDA vindt dat de gemeente niet moet afwachten totdat de hoogte van de bezuinigingen duidelijk is, maar nu al stevig moet doorpakken. Welke zaken gaan we doen en welke juist niet? Een financieel gezonde gemeente is immers uitermate belangrijk.

Niet afwachten
Omdat het in de toekomst om grote ombuigingen gaat en dit om fundamentele keuzes vraagt, is het goed dat er een traject is opgestart dat uiteindelijk leidt tot verantwoorde keuzes. De bedrijfsvoering, personeelskosten en het uitvoeringsniveau van onze taken en ambities kunnen niet buiten schot blijven. Op dit moment is er al een tekort op de begroting en staat er nog een taakstellende bezuiniging grotendeels open. Het CDA wil daarom niet afwachten tot het hele plaatje duidelijk is, maar goede voorstellen die de komende tijd opborrelen naar voren halen.

Korte termijn maatregelen nemen
Het CDA wil, vooruitlopend op de keuzes die later in het jaar gemaakt moeten worden, het college een taakstellende bezuiniging van een half miljoen euro opleggen. Dit bedrag is er ongeveer nodig om de begroting in 2011 sluitend te krijgen en is bovenop de extra kortingen van € 2 à 3 miljoen uit Den Haag. Waarbij het CDA ervan uitgaat dat de gemeente in september (na Prinsjesdag) al met de eerste tegenvallers te maken krijgt.

In het coalitieakkoord is al een aantal uitgangspunten rondom bezuinigingen aangegeven. Zo willen CDA, PvdA en VVD mensen met een smalle beurs ontzien en geen bezuinigingen op het verenigingsleven. Daarnaast moet er zoveel mogelijk van het Masterplan worden gerealiseerd. In principe is echter alles bespreekbaar.

Geen extra formatie
In de kadernota vraagt het college om op een aantal punten de formatie uit te breiden. Gezien de zware financiële tijden die er op de gemeente Nederweert afkomen, is dit natuurlijk niet opportuun. De personeelskosten in Nederweert bedragen ruim € 7 miljoen. Bij stevige ombuigingen moeten de personeelslasten natuurlijk ook omlaag. Net van tevoren nieuwe mensen aannemen, is buiten de werkelijkheid. Tegelijkertijd mag de inhuur van externen niet toenemen.

Wat gaan we de komende tijd doen?
Binnen de financiële kaders moet zo snel mogelijk een aantal zaken uit het Masterplan uitgevoerd worden. Het gaat dan over de Vijfsprong in Budschop, de herinrichting van het Lambertushof en de studies van het tracé N266/N275 (randweg). In het kader van deregulering gaan we naar een welstandsvrije gemeente en worden door de invoering van de Wabo o.a. de milieuvergunning en de bouwvergunning samengevoegd tot één omgevingsvergunning. Niet teveel praten, maar uitvoeren.

Aandacht senioren
Bijzondere aandacht heeft het CDA voor het toenemend aantal senioren in onze gemeente. Dit vraagt een specifieke benadering van de vraag naar vrijetijdsbesteding en welzijn van deze leeftijdscategorie. Maar ook veiligheid en zorg zijn onze zorg. Extra aandacht moet er zijn voor de behoefte van senioren wat huisvesting in combinatie met de benodigde zorg betreft. Hier moet de gemeente beter op inspelen door de voorwaarden voor (zorg)aanbieders in Nederweert te verbeteren.

Kortom: we willen geen nieuw beleid, maar gemaakte plannen uitvoeren en minder regels. Waarbij de gemeente Nederweert financieel gezond is. Het motto is dan ook: ‘maak financieel gezond de uitvoering rond’. Mocht u punten hebben waarop de gemeente Nederweert kan bezuinigen, meldt u dit dan op info@cda-nederweert.nl.


Bron: Gemeente Contact week 27 2010